CPT Teslim Şekli Nedir? (Incoterms 2020) Rehberi

CPT (Carriage Paid To — Taşıma Bedeli Ödenmiş Olarak), Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan Incoterms 2020 kuralları kapsamında tanımlanan 11 teslim şeklinden biridir. CPT'de satıcı, malları ihracat gümrüklemesini tamamlayarak kendi belirlediği taşıyıcıya teslim eder ve belirlenen varış noktasına kadar olan taşıma bedelini (navlun) öder. Ancak kritik bir ayrım vardır: risk, mallar ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçer — varış noktasında değil. Bu, CPT'nin en önemli ve en çok karıştırılan özelliğidir. Masraf ve risk geçiş noktalarının farklı olması CPT'yi diğer teslim şekillerinden ayırır. CPT tüm taşıma modlarında kullanılabilir: karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu ve multimodal taşımacılık. Brosan Logistics olarak, CPT koşullarında hem satıcı hem alıcı tarafına uçtan uca lojistik çözümler sunuyoruz.

CPT kısaltması İngilizce 'Carriage Paid To' ifadesinden gelir. 'Carriage' taşıma veya navlun anlamına gelir; 'Paid To' ise 'ödenmiş olarak' demektir. Türkçe karşılığı 'Taşıma Bedeli Ödenmiş Olarak Teslim' şeklindedir. Fiyat tekliflerinde CPT genellikle 'CPT [varış noktası]' formatında belirtilir; örneğin 'CPT İstanbul Liman' veya 'CPT Hamburg Depo'. Bu format, satıcının navlun bedelini hangi noktaya kadar ödediğini gösterir. CPT'de iki kritik nokta vardır: malların taşıyıcıya teslim edildiği yer (risk geçiş noktası) ve navlunun ödendiği varış noktası (masraf geçiş noktası). Bu iki noktanın farklı olması sözleşmede net belirtilmelidir.

Incoterms 2020 güncellemesi, CPT kuralının temel yapısını korumuş ancak önemli açıklamalar eklemiştir. Güvenlikle ilgili yükümlülükler daha net tanımlanmış, elektronik belgeler kağıt belgelerle eşdeğer kabul edilmiş ve taşıma sigortası konusundaki tavsiyeler güçlendirilmiştir. CPT'de sigorta zorunlu olmasa da ICC, alıcıların mutlaka kapsamlı nakliyat sigortası yaptırmasını kuvvetle tavsiye etmektedir. CIP teslim şeklinden farklı olarak CPT'de satıcının sigorta yaptırma yükümlülüğü yoktur — bu fark, iki teslim şekli arasındaki en temel ayrımdır.

CPT teslim şeklinde satıcının yükümlülükleri oldukça kapsamlıdır. Satıcı şunlardan sorumludur: Malların hazırlanması ve sözleşmeye uygun üretimi veya tedariki. İhracat gümrükleme — ihracat beyannamesi, menşe şahadetnamesi, A.TR dolaşım belgesi ve gerekli tüm ihracat belgeleri. Taşıma sözleşmesi — satıcı, belirlenen varış noktasına kadar taşıma sözleşmesi yapmak ve navlun bedelini ödemekle yükümlüdür. Yükleme — malları taşıyıcıya teslim etmek. Ambalajlama — taşımaya uygun standart ambalaj. Bilgilendirme — alıcıya malların teslim edildiğini bildirmek. Belgeler — ticari fatura, taşıma belgesi ve gerekli uygunluk sertifikaları.

CPT'de alıcı, varış noktasından itibaren tüm süreçlerden sorumludur. Alıcının yükümlülükleri: İthalat gümrükleme — varış ülkesindeki gümrük vergileri, KDV ve ithalat prosedürleri. Boşaltma — varış noktasında malların boşaltılması alıcıya aittir. Son teslimat — varış noktasından nihai adrese ulaştırma. Sigorta — CPT'de sigorta zorunlu değildir ancak risk taşıyıcıya teslimde geçtiği için alıcının kapsamlı sigorta yaptırması kuvvetle tavsiye edilir. Brosan Logistics, CPT koşullarıyla mal alan firmalar için ithalat gümrüklemeden son teslimat ve sigortaya kadar profesyonel çözümler sunar.

CPT'de masraflar, satıcı ve alıcı arasında belirli bir noktada bölünür. Satıcı üretim, ambalajlama, ihracat gümrükleme ve varış noktasına kadar olan navlun masraflarını karşılar. Alıcı ise ithalat gümrükleme, boşaltma, sigorta ve son teslimat masraflarını üstlenir. Önemli: Satıcı navlunu öder ancak risk taşıyıcıya teslimde geçer — bu ayrım sözleşmede mutlaka vurgulanmalıdır.

CPT'nin en kritik özelliği, masraf ve risk geçiş noktalarının birbirinden farklı olmasıdır. Masraf geçiş noktası: Belirlenen varış noktası (satıcı buraya kadar navlun öder). Risk geçiş noktası: Malların ilk taşıyıcıya teslim edildiği an (genellikle çıkış ülkesinde). Bu iki nokta arasındaki süreçte mallar satıcının ödediği navlunla taşınır ancak hasar riski alıcıya aittir. Bu nedenle CPT ile mal alan alıcıların mutlaka nakliyat sigortası (All-Risks / ICC Kloz A) yaptırması gerekir. Brosan Logistics, müşterilerine ICC Kloz A kapsamında tam koruma sağlayan sigorta çözümleri sunmaktadır.

CPT, satıcının navlun sorumluluğu üstlendiği ancak sigortanın zorunlu olmadığı dengeli bir teslim şeklidir. Doğru kullanıldığında hem alıcı hem satıcı için avantajlı olabilir.

CPT, CIP, FCA ve DAP uluslararası ticarette sıkça karşılaştırılan teslim şekilleridir. CPT'de satıcı navlunu öder ama sigorta yaptırmaz; CIP'te satıcı hem navlun hem sigorta öder. FCA'da satıcı navlun ödemez; DAP'ta satıcı varış noktasına kadar tüm masraf ve riskleri taşır. CPT, FCA ile DAP arasında bir orta yol sunar.

CPT tercih edilmesi gereken durumlar: Satıcı daha iyi navlun oranları müzakere edebiliyorsa; alıcı ithalat gümrüklemesini kendisi yapmak istiyorsa; sigorta maliyetini alıcı kontrol etmek istiyorsa. CPT'den kaçınılması gereken durumlar: Alıcı tam kapsamlı koruma istiyorsa CIP tercih edin; satıcıdan kapıya kadar hizmet isteniyorsa DAP kullanın. Brosan Logistics, CPT koşullarında profesyonel navlun ve sigorta çözümleri sunar.

Örnek 1 — Almanya'dan Türkiye'ye Kimyasal Madde İthalatı: Bir Türk fabrikası 'CPT Mersin Liman' koşuluyla Almanya'dan kimyasal madde satın alır. Satıcı ihracat gümrüklemesini tamamlar, navlunu Mersin limanına kadar öder. Risk, Almanya'da taşıyıcıya teslimde geçer. Brosan Logistics Mersin'de ithalat gümrüklemesi ve fabrikaya teslimatı yönetir. Örnek 2 — Türkiye'den İngiltere'ye Gıda İhracatı: İstanbul'daki bir gıda firması 'CPT Londra Depo' olarak İngiltere'ye ihracat yapar. Satıcı navlunu Londra deposuna kadar öder, ihracat gümrüklemesini tamamlar. İngiliz alıcı ithalat gümrüklemesi ve son teslimatı üstlenir.

CPT (Carriage Paid To) teslim şekli, satıcının navlun sorumluluğu üstlendiği ancak riskin taşıyıcıya teslimde alıcıya geçtiği bir Incoterms 2020 kuralıdır. FCA ile DAP arasında dengeli bir pozisyon sunar. Brosan Logistics olarak tavsiyemiz: CPT kullanırken sözleşmede hem risk geçiş noktasını hem masraf geçiş noktasını net olarak belirtin; mutlaka kapsamlı nakliyat sigortası yaptırın; ve güvenilir bir lojistik partneriyle çalışın. Brosan Logistics uzman ekibinden ücretsiz CPT danışmanlığı alabilirsiniz.